Je gastvrouw!

Je gastvrouw!
Moeder van vijf kinderen

Handig overzicht voor partners

Wat kun je als partner verwachten tijdens de bevalling?
Waar kun je opletten?
En wat kun je doen?

Je vindt een overzicht in dit handige overzicht waarin per fase van de bevalling wordt beschreven wat de 'symptomen' zijn, en wat je als partner kunt doen om te helpen.

Houd wel altijd in gedachten dat de praktijk altijd anders kan gaan! Maar dan nog is dit een erg handig schema om op de achtergrond te hebben, als je het als partner even niet meer weet!

Download het schema

Ik ga bevallen en ik zet klaar

Zorg dat alles klaar ligt als je gaat bevallen. Dit is niet het moment om paniekerig door het huis te rennen op zoek naar allerlei dingen! Gebruik deze handige checklist om te bepalen of je alles hebt!

Checklist

Wat verwacht je?

Je bent in verwachting, maar wat verwacht je eigenlijk?

Ga, afzonderlijk van elkaar, eens na wat je verwacht van de bevalling. Heb je eigenlijk wel verwachtingen? Zeker bij een eerste zwangerschap kun je je soms weinig voorstellen bij de bevalling. Toch is het goed om na te denken wat je graag zou willen, wat je belangrijk vindt, kortom wat je wensen zijn. Zou je bijvoorbeeld het liefst thuis bevallen, of liever in het ziekenhuis? Zijn er mensen die je graag bij de bevalling wilt hebben? Heb je gedachten over de sfeer waarin je wilt bevallen? Sommigen zien het helemaal voor zich: een bevalling bij kaarslicht met dolfijnmuziek.

Wat verwacht je als zwangere van je partner?

Ook heel belangrijk: weet van elkaar wat je verwacht. Verwacht je als zwangere dat je partner niet van je zijde wijkt, en voortdurend je hand vast houdt, of vind je het prima als hij nog even een voetbalwedstrijd kijkt? Goed om van elkaar te weten om irritaties te voorkomen, en gesprekken in de trant van 'Jij ook altijd!' te voorkomen.

Partner: wat verwacht jij?

En partner, hoe zie je jouw rol bij de bevalling? Wat zou je willen doen om haar te helpen en wat beslist níét?

Zou je de baby willen aanpakken op het moment dat hij geboren wordt?

Wil je de navelstreng doorknippen? Bij de bevalling gaat de schaar vaak vrij dwingend naar de vader, dan is het goed om te weten of je hem wilt aanpakken. Ik had ooit een mannelijke cursist die van te voren al aankondigde dat hij beslist niet de navelstreng wilde doorknippen. Maar op het moment supreme werd hij verrast door de schaar, en knipte hem toch door. Vervolgens moest hij eerst even naar buiten omdat hij bijna flauwviel!

Zie je voor jezelf een rol weggelegd als coach, als toeschouwer, als fotograaf, als aangever?

En wat verwacht je van je vrouw? Denk je dat ze je láát helpen?
Om voor jezelf een beeld te krijgen wat je kunt verwachten van je vrouw, zou je eens voor jezelf kunnen nagaan hoe ze nu reageert als ze pijn heeft. Trekt ze zich bijvoorbeeld in zichzelf terug als ze pijn heeft? Reageert ze zich af?

Via onderstaande link kun je een handig formulier uitprinten om je antwoorden te geven. Ook leuk voor later, om nog eens na te lezen! Ga nadat je allebei je antwoorden hebt gegeven eens samen om de tafel zitten en neem ze door.

Verwacht het onverwachte!

Het is goed om na te denken over verwachtingen en wensen, maar houd altijd in gedachten dat bevallingen onvoorspelbaar zijn. Stel je daarom open voor allerlei scenario's, zodat je niet heel erg teleurgesteld bent als het heel anders gaat dan je had verwacht of gehoopt. Als bijvoorbeeld je bevalling bij kaarslicht een keizersnee onder een grote neonlamp wordt.

Doordat de medische voorzieningen zo verbeterd zijn is een bevalling soms een doel op zichzelf geworden. Vroeger was je allang blij als vrouw en kind het overleefden, maar tegenwoordig zie je dat een Mooie Bevalling een doel op zich is geworden.

Heb je een vervelende marathonbevalling met vacuumpomp, tangverlossing, inknippen, die uiteindelijk uitmondt in een keizersnee, denk dan eens terug aan waar het oorspronkelijk om ging: een baby.

Wat niet wegneemt dat je gerust een potje mag huilen! Kan je partner je mooi troosten.

Top 10 bevallingstips voor de partner

1. Stel vragen

Verloskundigen en artsen leggen niet altijd uit wat ze doen, waarom ze het doen en of iets verplicht is. Stel vragen. Vraag om wat je nodig hebt. vb drinken.

2. Breng spullen voor jezelf mee

Alle aandacht gaat naar de aanstaande moeder. Maar als je naar het ziekenhuis gaat breng jij daar waarschijnlijk ook de nacht door, dus neem een schoon shirt en makkelijke schoenen mee. Neem ook een zwembroek mee voor als je je partner helpt onder de douche. Vrouwen verliezen hun schaamte tijdens de bevalling, maar partners niet. Neem ook wat te eten mee.

3. Weet wat je kunt verwachten

Veel vaders zeggen dat ze achteraf heel blij waren te weten wat een bevalling inhoudt, van begin tot eind. De bevalling zelf is niet het moment om allerlei boeken na te slaan over wat er gebeurt!

4. Wees flexibel

Hulpmiddelen die voor de ene vrouw werken helpen bij de andere niet. Het is jouw taak te bepalen wat haar helpt en zo nodig van tactiek te veranderen. Bespreek daarom van te voren haar verwachtingen en keuzemogelijkheden zijn; zo kun je tijdens de bevalling het initiatief nemen met haar wensen in je hoofd.

5. Wees een 1-persoons ondersteuningsteam

Ook al zijn er deskundige mensen om jullie heen, jij zult toch haar belangrijkste ondersteuning zijn. Wat kun je doen om haar te helpen? Speel in op haar behoeftes. Bijv. drinken halen, prettige omgeving maken de verloskundige roepen als je een vraag hebt.

6. Wat kun je, wat wil je, en wat wil je niet?

Er gebeurt een boel bij een bevalling. Bedenk wat je zou willen doen en wat je zeker niet wilt. Je kunt NIET pijn wegnemen. Je kunt wel ONDERSTEUNEN. Wil je eventueel de baby aanpakken? Wil je de navelstreng doorknippen?

7. Wees paraat om de leiding te nemen

Jullie weten wat je graag zou willen, maar je partner is misschien niet in de beste conditie om beslissingen te nemen. Als je partner het niet meer ziet zitten, gespannen wordt en verkrampt neem dan de leiding: Ga voor haar zitten, maak oogcontact en geef het ritme aan. Zorg dat ze jou volgt.

8. Er zijn

Dit is een gebeurtenis waarbij op komen dagen het allerbelangrijkste is! Jij kent je partner, je kent haar angsten, zorgen en verwachtingen, en daardoor zal je aanwezigheid rustgevend kunnen werken. Bovendien heb je je verdiept in de bevalling en hoeft zij dus niet alles te weten. Ze staat er niet alleen voor: jij bent er immers!

9. Houd rekening met afwijzing

Soms kan een bevallende vrouw niets hebben. Als partner kun je dan het gevoel krijgen dat je niets kunt doen. Daar sta je dan met je voorbereiding, je washandje en je massagetechnieken. Blijf altijd in de buurt, en voel je niet afgewezen. Zeg niet kwaad: "Je kunt het krijgen zoals je het hebben wilt!", waarop je kwaad wegbeent. Het is niet persoonlijk.

10. Zeg dat ze het goed doet

Eén van de dingen die vrouwen die bevallen het meest helpen zijn deze woorden: "Je doet het hartstikke goed!" Het klinkt simpel maar het is waar. Het geeft zelfvertrouwen en nieuwe moed. Denk maar aan een marathon: het publiek juicht de lopers toe en moedigt ze aan. Dat helpt ze vol te houden, en zo gaat het ook bij een bevalling.

Doet bevallen pijn?

De meeste vrouwen gaan er vanuit dat bevallen pijnlijk zal zijn. En inderdaad: je hoort zelden een vrouw vertellen dat ze geen centje pijn had tijdens haar bevalling. En de vrouwen die 'een beetje buikpijn' hadden en toen plotseling een baby kregen zie je terug bij Oprah Winfrey. Niettemin, iedereen kan dat nou wel beweren, maar ben je nou heus gedoemd pijn te lijden bij je bevalling?

Volgens de stroming 'psychoprofylaxe' niet. Deze stroming gaat ervan uit dat een bevalling geen pijn hoeft te doen! Gewoon een kwestie van ontspannen en zo. Nou spelen je mentale houding en ontspannen zeker een rol bij pijn, maar zelf zou ik niet willen beweren dat je daarmee pijnloos kunt bevallen. Mij is het tenminste nooit gelukt.

Dus wat mij betreft is het antwoord op de vraag 'Doet bevallen pijn?' een volmondig ja. Maar het is te doen! En ik ben zeer kleinzerig. Ik sta al te trillen op mijn benen als ik naar de tandarts moet.

Drie redenen waarom bevallen pijnlijk is

Je baarmoeder bestaat uit spieren, en tijdens de bevalling gaan die spieren samentrekken, dat zijn de weeën die ervoor zorgen dat de baarmoedermond. En daar heb je meteen al de eerste reden dat bevallen pijnlijk kan zijn!

De tweede reden voor pijn is dat door de weeën langzaam maar zeker de baarmoedermond wordt opengetrokken. Vergelijk het maar met een te kleine coltrui, waar je je hoofd doorheen probeert te steken. Dat kost kracht!

De baarmoedermond komt uit in je vagina en kun je vergelijken met je mond in je gezicht. Beide zijn een kringvormige spier. Steek maar eens je beide wijsvingers aan weerszijden in je mond, en trek eraan. Voel je het spannen? Nou dat is wat er tijdens de bevalling met je baarmoedermond gebeurt.

Een derde reden voor pijn is dat door de weeën het hoofdje van het baby in het bekken wordt geduwd, en daar lopen allerlei zenuwen.

Dit doet mij meer pijn dan jou?

Voor de partner is het moeilijk om zijn vrouw pijn te zien lijden. Je wilt zo graag helpen, maar aan de pijn kun je niets doen. Dit is dan ook de oorzaak voor het gevoel van machteloosheid dat veel partners rapporteren na een bevalling. Mijn partner en ik, kunnen nog steeds geen rustig gesprek voeren over mijn eerste bevalling. Volgens mijn man was die bevalling voor hem net zo zwaar als voor mij, gewoon omdat hij het moest aanzien.

Maar dat wil niet zeggen dat je niet kunt helpen: jouw aanwezigheid is goud waard. Dit is nou eens een gebeurtenis waarbij 'komen opdagen' al negentig procent van de winst is. Jij kent je partner, je kent haar angsten, zorgen en verwachtingen, en daardoor zal je aanwezigheid rustgevend kunnen werken. Ze staat er niet alleen voor: jij bent er immers!

Een kleine kanttekening is hier op zijn plaats, want de manier waarop je er bent is zeer bepalend voor je behulpzaamheid. Als je al nagelbijtend, en met overbezorgd gezicht staat te kijken onder het mompelen van 'Gottegottegottegot, meid wat vind ik dit erg voor je', dan zal je aanwezigheid niet stimulerend werken.

Denk maar eens aan een marathon: het publiek juicht de lopers toe en moedigt ze aan. Dat helpt ze vol te houden, en zo gaat het ook bij een bevalling.

Wees het publiek voor jouw vrouw en juich haar topprestatie toe!

Dus niet





Dus wel

Wat moet je als partner níét doen?

Vragen waar dingen liggen.

Zorg dat je weet waar kruiken, warmwaterzakken, ponskaarten enz. liggen.

Praten tijdens een wee

Als je vrouw een wee heeft heeft ze stilte nodig om zich te concentreren op een wee.

In discussie gaan: 'Ja maar...'

Wellicht maken jullie afspraken over de bevalling en hoe jullie wensen dat die zal gaan. Bijvoorbeeld dat jullie muziek van dolfijnen gaan afspelen tijdens de bevalling. Het zou zo maar kunnen dat je partner plotseling gek wordt van Dolfijnenmuziek. Ga dan niet in discussie van 'Ja maar, dat hadden we toch afgesproken.' Go with the flow is het devies.

Beledigd zijn

Bevallen is hard werken, en door de pijn zal je partner misschien soms wat minder aardig zijn. Trek het je vooral niet aan! Het is niet persoonlijk. Verlaat dus niet beledigd het huis als ze zegt dat je weg moet. Verlaat eventueel de kamer, maar blijf in de buurt voor als ze je nodig heeft.

Zeggen dat het wel 'meevalt'

Zeker in het ziekenhuis komt het nog wel eens voor dat het medisch personeel of de partner meer kijken naar het CTG-apparaat dan naar de bevallende vrouw. Het CTG-apparaat registreert de hartslag en de kracht van de weeën. Niets is zo ontmoedigend voor een vrouw als ze net een heftige wee heeft gehad, haar partner een blik op het CTG-apparaat werpt en zegt: 'Nou die viel wel mee!'

'Je bent er bijna' zeggen, als daar geen sprake van is

Het is verleidelijk om te beweren dat het goed opschiet om haar moed in te spreken, maar doe dit alleen als je weet dat het waar is. Wat je wel kunt doen is haar helpen de bevalling met 1 stap tegelijkertijd te laten nemen. Zeg bijvoorbeeld 'Na drie weeën gaan we een andere houding proberen.' of 'Na twee weeën ga ik je rug masseren.' Dat geeft haar een houvast en gevoel van vooruitgang.

Haring met uitjes of shoarma eten

Stel je voor: je partner is even haar ritme kwijt en jij gaat haar helpen door mee te ademen. Dan is het niet prettig als je een knoflookkegel of uienadem hebt. Het is verstandig rekening te houden met wat je eet.

Waarom samen voorbereiden?

Een zwangerschap en bevalling zijn ingrijpende levensgebeurtenissen. Dat wil zeggen: die doe je er niet even tussen neus en lippen bij.

Psychiaters Thomas Holmes en Richard Rae stelden een lijst samen met stressvolle levensgebeurtenissen, en zwangerschap en een kind krijgen staan op de elfde en twaalfde plaats.

Een zwangerschap en een kind krijgen hebben niet alleen invloed op jezelf, maar ook op je relaties met de mensen om je heen. Om die reden is het dan ook goed de bevalling samen met je partner te beleven en je samen voor te bereiden op de bevalling.

Je kunt je op drie manieren voorbereiden:

door je goed te informeren over de zwangerschap en bevalling. Weet wat je kunt verwachten, wat je opties zijn, en wat je kunt doen.
leer praktische vaardigheden aan om te gebruiken tijdens de bevalling, zoals ademhalingstechnieken, houdingen om de weeën op te vangen, houdingen om te persen, massagetechnieken voor de partner enz.
praat met anderen over jullie ervaringen. Er gaat niets boven ervaringsdeskundigen!

Jullie kennen waarschijnlijk wel het ouderwetse plaatje van de partner die zenuwachtig ijsbeert op de gang, of het wat modernere plaatje van de man die met een washandje in de weer is. Hoewel het washandje zeker niet te versmaden is tijdens de bevalling kunnen partners nog veel meer doen!

Wat, dat zal ik jullie allemaal vertellen op deze website!